Khái niệm thay đổi cơ bản trong xác định xuất xứ hàng hóa
“Chị H. ở Bình Dương có xưởng sản xuất đồ gỗ. Chị nhập khẩu gỗ nguyên liệu từ Lào về, sau đó chế biến thành bàn, ghế, tủ để xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Chị nghe nói về quy định 'thay đổi cơ bản' để xác định xuất xứ hàng hóa nhưng không rõ trường hợp của mình có áp dụng được không, liệu sản phẩm của chị có được coi là 'Made in Vietnam' để hưởng ưu đãi thuế không?”
Trả lời
Hiểu về "Thay đổi cơ bản" trong xuất xứ hàng hóa
Khái niệm “Thay đổi cơ bản” là một yếu tố then chốt để xác định xuất xứ hàng hóa, đặc biệt khi sản phẩm được tạo ra từ nguyên liệu nhập khẩu. Theo quy định, thay đổi cơ bản xảy ra khi một hàng hóa được biến đổi qua một quá trình sản xuất để hình thành một vật phẩm thương mại mới, khác biệt rõ rệt về hình dạng, tính năng, đặc điểm cơ bản hoặc mục đích sử dụng so với hàng hóa ban đầu. Điều này có nghĩa là nguyên liệu thô đã trải qua một quá trình gia công, chế biến đủ lớn để tạo ra một sản phẩm hoàn toàn mới, không còn giữ nguyên bản chất của nguyên liệu ban đầu.
Áp dụng cho trường hợp của Chị H.
Đối với trường hợp của Chị H., việc nhập khẩu gỗ nguyên liệu từ Lào và sau đó chế biến thành bàn, ghế, tủ để xuất khẩu sang thị trường Mỹ rất có khả năng được coi là đã trải qua “thay đổi cơ bản”. Gỗ nguyên liệu là một vật phẩm, nhưng khi được cắt, gọt, lắp ráp, hoàn thiện thành đồ nội thất như bàn, ghế, tủ, nó đã thay đổi hoàn toàn về hình dạng, tính năng và mục đích sử dụng. Sản phẩm cuối cùng (đồ gỗ nội thất) là một vật phẩm thương mại mới, khác biệt rõ rệt so với gỗ nguyên liệu ban đầu. Do đó, sản phẩm này có thể được xác định là có xuất xứ Việt Nam.
Các quy định pháp luật liên quan và hưởng ưu đãi
Việc xác định xuất xứ hàng hóa được quy định chi tiết trong Nghị định số 19/2006/NĐ-CP
[1], áp dụng cho các thương nhân như Chị H. [2]. Để sản phẩm của Chị H. được hưởng các ưu đãi thuế quan khi xuất khẩu sang thị trường Mỹ, việc xác định xuất xứ hàng hóa sẽ phải tuân thủ các quy tắc cụ thể. Nếu có các điều ước quốc tế mà Việt Nam và Mỹ cùng là thành viên, hoặc các chế độ ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP) mà Mỹ dành cho Việt Nam, thì quy tắc xuất xứ sẽ được áp dụng theo các điều ước hoặc quy tắc của nước nhập khẩu [3], [4].Chị H. cần nghiên cứu kỹ các quy tắc xuất xứ cụ thể trong các hiệp định thương mại tự do hoặc chương trình GSP mà Mỹ áp dụng, vì các quy tắc này có thể có các tiêu chí cụ thể hơn (ví dụ: tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa, chuyển đổi mã HS) để xác định liệu quá trình sản xuất của chị có đáp ứng điều kiện để hưởng ưu đãi thuế quan hay không. Việc đáp ứng tiêu chí “thay đổi cơ bản” là bước đầu tiên và quan trọng nhất.