Hủy hoại đất và trách nhiệm pháp lý
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Mấy hôm nay có mấy người lạ cứ lén đổ chất thải xây dựng lên mảnh đất trồng rau của gia đình tôi. Đất đang tốt giờ bị lấp đầy gạch đá, không trồng trọt được nữa. Tôi lo quá, không biết hành vi này có phải là hủy hoại đất không và tôi phải làm sao để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Trả lời
Hành vi hủy hoại đất và các dấu hiệu nhận biết
Theo định nghĩa pháp luật, hủy hoại đất là hành vi làm biến dạng địa hình, làm suy giảm chất lượng đất, gây ô nhiễm đất làm mất hoặc giảm khả năng sử dụng đất theo mục đích đã được xác định. Trong trường hợp của chị, việc những người lạ đổ chất thải xây dựng lên mảnh đất trồng rau của gia đình chị đã trực tiếp làm biến dạng địa hình, gây ô nhiễm đất và khiến đất mất hoặc giảm khả năng sử dụng vào mục đích trồng trọt. Rõ ràng, đây là hành vi hủy hoại đất.
Cơ sở pháp lý và quyền của người sử dụng đất
Luật Đất đai 2003 quy định về quyền hạn và trách nhiệm của Nhà nước trong việc quản lý đất đai, cũng như quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất
[1]. Chị là người sử dụng đất hợp pháp, do đó chị là đối tượng được Luật này bảo vệ [2]. Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và Nhà nước có quyền quyết định mục đích sử dụng đất, định giá đất, cũng như điều tiết các nguồn lợi từ đất đai [3]. Điều này có nghĩa là quyền sử dụng đất của chị được pháp luật bảo hộ và hành vi xâm phạm đến đất đai của chị là hành vi vi phạm pháp luật.Các hành vi bị nghiêm cấm và cách thức xử lý
Hành vi hủy hoại đất là một trong những hành vi bị pháp luật nghiêm cấm. Mặc dù Luật Đất đai 2003 không liệt kê cụ thể, nhưng các văn bản pháp luật khác cũng thể hiện rõ sự nghiêm cấm này, ví dụ như Luật Di sản văn hóa sửa đổi 2025 cũng quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm bao gồm "Lấn chiếm, hủy hoại đất"
[4].Để bảo vệ quyền lợi của mình, chị cần thực hiện các bước sau: