Hợp đồng theo mẫu và quyền lợi người tiêu dùng
“Chị An ở Quận 1, TP.HCM, là chủ tiệm bánh nhỏ. Vừa rồi, chị có ký hợp đồng thuê mặt bằng với một công ty lớn. Hợp đồng này là mẫu có sẵn, chữ rất nhỏ, và có nhiều điều khoản khó hiểu mà chị không kịp đọc kỹ. Chị lo lắng không biết những điều khoản đó có hợp pháp không và liệu chị có bị thiệt thòi gì không.”
Trả lời
Hợp đồng theo mẫu là gì?
Trường hợp của chị An liên quan đến hợp đồng theo mẫu, đây là loại hợp đồng do tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ soạn thảo sẵn để giao dịch với người tiêu dùng. Trong bối cảnh chị thuê mặt bằng từ một công ty lớn, hợp đồng chị ký chính là một dạng hợp đồng theo mẫu. Điều này có nghĩa là chị, với tư cách là người tiêu dùng dịch vụ thuê mặt bằng, có những quyền lợi được pháp luật bảo vệ, đặc biệt là về tính minh bạch và công bằng của các điều khoản.
Yêu cầu pháp lý đối với hợp đồng theo mẫu
Pháp luật Việt Nam có những quy định chặt chẽ về yêu cầu đối với hợp đồng theo mẫu để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Cụ thể, theo Điều 6 của Nghị định số 55/2024/NĐ-CP, hợp đồng theo mẫu phải đáp ứng một số yêu cầu cơ bản sau
[1]:* Ngôn ngữ sử dụng phải là tiếng Việt. Nếu có thỏa thuận sử dụng thêm tiếng khác thì phải theo quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. * Cỡ chữ nhỏ nhất là 12 theo loại chữ Times New Roman hoặc kích cỡ tương đương, nếu hợp đồng được giao kết bằng văn bản giấy. Đây là điểm rất quan trọng mà chị An cần kiểm tra lại hợp đồng của mình, vì chị có đề cập chữ rất nhỏ. * Màu chữ và màu nền phải tương phản nhau để đảm bảo dễ đọc. * Bố cục, thiết kế văn bản phải rõ ràng, dễ theo dõi. * Nội dung phải rõ ràng, dễ hiểu và phải tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Nếu hợp đồng thuê mặt bằng mà chị An đã ký không đáp ứng được các yêu cầu trên, đặc biệt là về cỡ chữ, độ rõ ràng của nội dung, thì công ty cho thuê đã vi phạm các quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Quyền lợi của người tiêu dùng khi giao kết hợp đồng theo mẫu
Trong trường hợp hợp đồng theo mẫu có các điều khoản không rõ ràng, khó hiểu, hoặc không tuân thủ các yêu cầu về hình thức như cỡ chữ quá nhỏ, chị An có quyền yêu cầu công ty giải thích rõ ràng các điều khoản đó. Nếu các điều khoản đó bị coi là điều khoản không có giá trị pháp lý (ví dụ, hạn chế quyền của người tiêu dùng một cách bất hợp lý, miễn trừ trách nhiệm của bên cung cấp dịch vụ trái pháp luật), chị có quyền yêu cầu loại bỏ hoặc tuyên bố vô hiệu các điều khoản đó.
Chị An nên xem xét lại kỹ hợp đồng, đặc biệt là các điều khoản mà chị cảm thấy khó hiểu hoặc bất lợi, và đối chiếu với các yêu cầu pháp lý nêu trên. Nếu cần, chị có thể tìm đến cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng hoặc luật sư để được tư vấn cụ thể hơn về hợp đồng của mình và các bước tiếp theo để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.