Hoạt động thương mại động vật, thực vật hoang dã
“Chào luật sư, tôi là chị Hoa, ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Tôi có một vườn nhỏ và đang tính trồng thêm một số loại cây cảnh quý hiếm mà tôi nhặt được trong rừng ngập mặn gần nhà, rồi bán cho các nhà vườn khác. Mấy hôm trước nghe đài nói về việc buôn bán động vật, thực vật hoang dã 'vì mục đích thương mại' bị cấm hoặc phải xin phép phức tạp lắm. Tôi không biết trường hợp của tôi có bị coi là 'vì mục đích thương mại' không và tôi cần làm những thủ tục gì để không vi phạm pháp luật?”
Trả lời
Hiểu rõ "mục đích thương mại" với động vật, thực vật hoang dã
Chào chị Hoa, vấn đề chị quan tâm về hoạt động "vì mục đích thương mại" đối với động vật, thực vật hoang dã là rất chính đáng và cần được làm rõ để tránh những rủi ro pháp lý. Theo quy định pháp luật hiện hành, "vì mục đích thương mại" được hiểu là những hoạt động trao đổi hàng hóa, dịch vụ và các hoạt động xúc tiến thương mại mẫu vật các loài động vật, thực vật hoang dã nhằm mục đích lợi nhuận. Điều này có nghĩa là, bất kỳ hành vi mua bán, trao đổi, hay thậm chí là nhân giống để bán các loài động vật, thực vật hoang dã nhằm kiếm lời đều có thể bị coi là hoạt động "vì mục đích thương mại". Mặc dù cụm từ "vì mục đích thương mại" có thể xuất hiện trong nhiều lĩnh vực khác nhau như hàng không
[4], nhưng khi áp dụng cho động vật, thực vật hoang dã, nó mang ý nghĩa đặc thù liên quan đến việc bảo tồn đa dạng sinh học.Các hoạt động bị điều chỉnh và đối tượng áp dụng
Pháp luật Việt Nam có những quy định rất chặt chẽ đối với các hoạt động liên quan đến động vật, thực vật hoang dã, đặc biệt là các loài nguy cấp, quý, hiếm. Nghị định sửa đổi Nghị định số 156/2018/NĐ-CP, trong phạm vi điều chỉnh của mình, quy định chi tiết về các hoạt động như xuất khẩu, nhập khẩu, tái xuất khẩu, nhập nội từ biển, quá cảnh, nuôi sinh sản, nuôi sinh trưởng, trồng cấy nhân tạo các loài động vật, thực vật (kể cả loài lai) hoang dã nguy cấp, quý, hiếm
[2]. Các loài này bao gồm cả những loài thuộc Phụ lục của Công ước CITES (Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp) và những loài nguy cấp, quý, hiếm theo quy định của pháp luật Việt Nam.Đối tượng áp dụng của các quy định này rất rộng, bao gồm không chỉ các cơ quan nhà nước, tổ chức mà còn cả hộ gia đình, cá nhân trong nước, cũng như tổ chức, cá nhân nước ngoài có liên quan
[3]. Điều này có nghĩa là hoạt động trồng và bán cây cảnh quý hiếm của chị, nếu các loài cây đó thuộc danh mục nguy cấp, quý, hiếm, sẽ chịu sự điều chỉnh của các quy định này. Các hoạt động lâm nghiệp nói chung cũng nằm trong phạm vi điều chỉnh của các quy định liên quan [1].Lời khuyên cho trường hợp của chị Hoa
Để đảm bảo tuân thủ pháp luật, chị Hoa cần thực hiện các bước sau:
Việc chủ động tìm hiểu và tuân thủ pháp luật không chỉ giúp chị tránh được các rủi ro pháp lý mà còn góp phần vào công tác bảo tồn đa dạng sinh học