Giám sát tác giả thiết kế công nghệ thông tin và xây dựng
“Chào luật sư, công ty em là công ty phần mềm ở Hà Nội. Em vừa hoàn thành thiết kế chi tiết một hệ thống phần mềm quan trọng cho một cơ quan nhà nước. Giờ đến giai đoạn triển khai, bên cơ quan đó lại tự ý thay đổi một số cấu trúc và chức năng mà không thông qua bên em, nói là để 'tối ưu'. Em rất lo lắng vì những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến chất lượng và tính ổn định của phần mềm, đồng thời cũng ảnh hưởng đến quyền tác giả thiết kế của bên em. Luật sư cho em hỏi, công ty em có quyền 'giám sát tác giả' đối với thiết kế phần mềm này không và làm sao để bảo vệ được thiết kế gốc?”
Trả lời
Vai trò của Giám sát tác giả trong dự án Công nghệ thông tin
"Giám sát tác giả" là công việc kiểm tra, giải thích hoặc xử lý những vướng mắc, thay đổi, phát sinh nhằm bảo đảm việc triển khai lắp đặt, cài đặt, hiệu chỉnh vật tư, thiết bị công nghệ thông tin, phần mềm thương mại hoặc xây dựng, phát triển, nâng cấp, mở rộng phần mềm nội bộ, cơ sở dữ liệu theo đúng thiết kế chi tiết và bảo đảm quyền tác giả đối với thiết kế chi tiết theo quy định. Đây là một cơ chế quan trọng giúp đảm bảo chất lượng, tính đồng bộ và bảo vệ quyền lợi của đơn vị thiết kế, đặc biệt trong các dự án công nghệ thông tin phức tạp.
Quy định pháp luật đối với dự án có vốn ngân sách nhà nước
Đối với dự án ứng dụng công nghệ thông tin của công ty anh cho cơ quan nhà nước, nếu dự án này sử dụng kinh phí chi đầu tư phát triển nguồn vốn ngân sách nhà nước hoặc kinh phí chi thường xuyên nguồn vốn ngân sách nhà nước, thì các hoạt động này sẽ chịu sự điều chỉnh của Nghị định sửa đổi Nghị định số 73/2019/NĐ-CP (VBHN)
[1]. Đặc biệt, nếu dự án sử dụng hỗn hợp nhiều nguồn vốn khác nhau nhưng nguồn ngân sách nhà nước chiếm tỷ lệ từ 30% trở lên hoặc là lớn nhất trong tổng mức đầu tư, thì vẫn thực hiện theo Nghị định này [1]. Các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động quản lý đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước là đối tượng áp dụng của Nghị định này [2]. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc tuân thủ các quy định trong quá trình triển khai dự án, kể cả việc giám sát thiết kế.Bảo vệ quyền tác giả thiết kế và nghĩa vụ giám sát
Luật pháp hiện hành bảo vệ quyền tác giả đối với các thiết kế. Mặc dù Điều 86 của Luật Doanh nghiệp sửa đổi 2022
[3] cụ thể quy định về quyền và nghĩa vụ của nhà thầu thiết kế xây dựng công trình, trong đó nêu rõ nhà thầu thiết kế xây dựng có "Quyền tác giả đối với thiết kế xây dựng" và "nghĩa vụ Giám sát tác giả thiết kế xây dựng trong quá trình thi công xây dựng", nguyên tắc bảo vệ quyền tác giả và nghĩa vụ giám sát thiết kế cũng được áp dụng tương tự trong lĩnh vực công nghệ thông tin. Việc bên cơ quan nhà nước tự ý thay đổi thiết kế mà không có sự đồng thuận hoặc giám sát của công ty anh có thể vi phạm quyền tác giả đối với thiết kế chi tiết của công ty. Để bảo vệ thiết kế gốc, công ty anh nên có văn bản chính thức yêu cầu cơ quan nhà nước tuân thủ thiết kế ban đầu hoặc thông báo rõ ràng về các thay đổi, yêu cầu được thực hiện giám sát tác giả hoặc các biện pháp bảo vệ quyền lợi hợp pháp khác.