Giải quyết tranh chấp bằng Thỏa thuận trọng tài
“Em là chủ một công ty cung cấp phần mềm ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Hồi đầu năm em có ký hợp đồng phát triển phần mềm với một đối tác, trong đó có một điều khoản về việc nếu có tranh chấp thì sẽ giải quyết bằng trọng tài. Bây giờ hợp đồng có vấn đề, đối tác đòi kiện ra tòa, nhưng em nhớ có thỏa thuận trọng tài. Vậy cái thỏa thuận trọng tài đấy có hiệu lực không, và em có bắt buộc phải ra trọng tài không?”
Trả lời
Giá trị pháp lý của thỏa thuận trọng tài
Chào Anh H.T.M, theo quy định pháp luật hiện hành, thỏa thuận trọng tài mà công ty anh đã ký với đối tác là cơ sở để giải quyết tranh chấp bằng trọng tài. Cụ thể, tranh chấp chỉ được giải quyết bằng Trọng tài nếu các bên có thỏa thuận trọng tài, và thỏa thuận này có thể được lập trước hoặc sau khi xảy ra tranh chấp
[1]. Điều này có nghĩa là, nếu hợp đồng của anh có điều khoản rõ ràng về việc giải quyết tranh chấp bằng trọng tài, thì điều khoản đó có giá trị pháp lý và các bên phải tuân thủ. Ngay cả khi một bên không còn tồn tại hoặc có sự thay đổi về mặt tổ chức, thỏa thuận này vẫn có thể có hiệu lực đối với người thừa kế hoặc tổ chức tiếp nhận quyền và nghĩa vụ [1].Các loại tranh chấp có thể đưa ra trọng tài
Trọng tài thương mại có thẩm quyền giải quyết các loại tranh chấp rất rộng. Tranh chấp giữa các bên phát sinh từ hoạt động thương mại, hoặc tranh chấp phát sinh giữa các bên mà trong đó ít nhất một bên có hoạt động thương mại đều có thể được giải quyết bằng trọng tài. Ngoài ra, các tranh chấp khác mà pháp luật quy định được giải quyết bằng Trọng tài cũng thuộc thẩm quyền của Trọng tài
[2]. Như vậy, tranh chấp phát sinh từ hợp đồng phát triển phần mềm của công ty anh hoàn toàn thuộc phạm vi giải quyết của trọng tài nếu các bên đã có thỏa thuận.Trách nhiệm khi có thỏa thuận trọng tài
Khi đã có thỏa thuận trọng tài hợp lệ, các bên có nghĩa vụ tôn trọng và thực hiện thỏa thuận đó. Trọng tài viên và Hội đồng trọng tài sẽ tiến hành giải quyết tranh chấp dựa trên nguyên tắc tôn trọng thỏa thuận của các bên nếu thỏa thuận đó không vi phạm điều cấm và trái đạo đức xã hội. Đồng thời, Trọng tài viên phải độc lập, khách quan, vô tư và tuân theo quy định của pháp luật. Các bên tranh chấp đều bình đẳng về quyền và nghĩa vụ, và Hội đồng trọng tài có trách nhiệm tạo điều kiện để họ thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình
[3]. Luật Trọng tài thương mại quy định rõ về thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục trọng tài và quyền, nghĩa vụ của các bên trong tố tụng trọng tài, cũng như thẩm quyền của Tòa án đối với hoạt động trọng tài và thi hành phán quyết trọng tài [4]. Do đó, khi đã có thỏa thuận trọng tài, việc đưa tranh chấp ra trọng tài là bắt buộc, trừ khi các bên có thỏa thuận khác hoặc thỏa thuận trọng tài bị vô hiệu theo quy định pháp luật.