Giá biến động bất thường và bình ổn giá
“Chào luật sư, tôi là chủ cửa hàng tạp hóa ở Hà Nội. Gần đây, giá một số mặt hàng thiết yếu như gạo, dầu ăn từ các nhà cung cấp bỗng nhiên tăng vọt rất cao mà không có lý do rõ ràng, trong khi các chi phí khác của họ không thay đổi nhiều. Điều này khiến tôi rất khó bán hàng và ảnh hưởng đến cả khách hàng của tôi. Tôi muốn hỏi liệu có quy định nào về việc này không và nhà nước có thể can thiệp để bình ổn giá được không?”
Trả lời
Khái niệm Giá biến động bất thường
Chào chị H.T.L, trường hợp giá cả hàng hóa tăng vọt bất thường như chị mô tả chính là tình trạng "giá biến động bất thường". Theo định nghĩa pháp lý, đây là tình trạng giá hàng hóa, dịch vụ tăng quá cao hoặc giảm quá thấp một cách bất hợp lý khi các yếu tố hình thành giá không thay đổi lớn. Tình trạng này cũng bao gồm các trường hợp xảy ra trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế, thiên tai, địch họa, hỏa hoạn, hoặc dịch bệnh.
Vai trò của Nhà nước trong Bình ổn giá
Khi giá biến động bất thường gây tác động lớn đến kinh tế - xã hội, sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân, Nhà nước có thẩm quyền sẽ xem xét và thực hiện các biện pháp bình ổn giá. Cụ thể, theo Luật Giá sửa đổi 2025, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ xem xét, bình ổn giá trong các trường hợp sau đây:
Nguyên tắc bình ổn giá được quy định rõ ràng, bao gồm việc công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa tổ chức, cá nhân kinh doanh và người tiêu dùng, đồng thời phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội và mục tiêu kiểm soát lạm phát
[1].Chị H.T.L cần làm gì?
Với tình hình giá cả các mặt hàng thiết yếu tại cửa hàng của chị đang có dấu hiệu biến động bất thường không rõ nguyên nhân, chị có thể thu thập các bằng chứng về sự tăng giá vô lý từ nhà cung cấp và báo cáo lên các cơ quan quản lý thị trường hoặc Sở Công Thương tại địa phương. Các cơ quan này có trách nhiệm kiểm tra, xác minh và có thể áp dụng các biện pháp bình ổn giá nếu phát hiện hành vi đầu cơ, găm hàng hoặc tăng giá bất hợp lý.
Cần lưu ý rằng, các quy định pháp luật điều chỉnh các lĩnh vực khác nhau. Ví dụ, Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi 2025 quy định về chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, quyền và trách nhiệm của người lao động, người sử dụng lao động, cơ quan bảo hiểm xã hội và quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội
[2][3]. Trong khi đó, vấn đề về giá cả hàng hóa, dịch vụ sẽ được điều chỉnh bởi các quy định của Luật Giá.