Đối xử tối huệ quốc trong lĩnh vực đầu tư
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nhà đầu tư từ Singapore, đang muốn mở rộng kinh doanh logistics tại TP. Hồ Chí Minh. Tôi nghe nói các nhà đầu tư Hàn Quốc đang nhận được nhiều ưu đãi về thuế và thủ tục hơn khi đầu tư vào cùng lĩnh vực này ở Việt Nam. Tôi không rõ liệu mình có được hưởng những ưu đãi tương tự không, hay có quy định nào đảm bảo sự công bằng giữa các nhà đầu tư nước ngoài không? Mong được tư vấn ạ.”
Trả lời
Đối xử tối huệ quốc trong đầu tư là gì?
Đối xử tối huệ quốc (Most Favoured Nation - MFN) trong lĩnh vực đầu tư là một nguyên tắc pháp lý quan trọng, đảm bảo rằng Việt Nam sẽ không đối xử kém thuận lợi hơn với đầu tư và nhà đầu tư của một nước so với đầu tư và nhà đầu tư của bất kỳ nước thứ ba nào khác trong những điều kiện tương tự. Nói cách khác, nếu Việt Nam dành một ưu đãi, một điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư của nước A, thì nhà đầu tư của nước B (đã ký kết hiệp định MFN với Việt Nam) cũng phải được hưởng ưu đãi tương tự. Mục đích là tạo ra một sân chơi công bằng, khuyến khích đầu tư nước ngoài và tránh sự phân biệt đối xử giữa các quốc gia.
Phạm vi và đối tượng áp dụng
Pháp lệnh Đối xử tối huệ quốc và Đối xử quốc gia trong thương mại quốc tế 2002 quy định rõ ràng về phạm vi áp dụng, bao gồm cả lĩnh vực đầu tư
[1]. Điều này có nghĩa là các hoạt động đầu tư và các nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam thuộc đối tượng được xem xét áp dụng nguyên tắc Đối xử tối huệ quốc [2]. Cụ thể, các nhà đầu tư nước ngoài như Anh K.L.T từ Singapore, khi đầu tư vào Việt Nam, sẽ được hưởng các quyền lợi và nghĩa vụ không kém thuận lợi hơn so với nhà đầu tư từ các quốc gia khác (như Hàn Quốc trong ví dụ của Anh) nếu các điều kiện tương tự được đáp ứng.Nguyên tắc và các trường hợp ngoại lệ
Việc áp dụng Đối xử tối huệ quốc tại Việt Nam được thực hiện trên cơ sở các nguyên tắc bình đẳng, có đi có lại và cùng có lợi
[3]. Điều này có nghĩa là Việt Nam sẽ áp dụng MFN dựa trên các cam kết quốc tế và sự đối xử tương tự mà quốc gia đối tác dành cho Việt Nam.Tuy nhiên, cũng có những trường hợp ngoại lệ mà nguyên tắc này không được áp dụng. Ví dụ, Việt Nam có thể không áp dụng Đối xử tối huệ quốc nếu cần thiết để bảo đảm lợi ích quốc phòng, an ninh quốc gia, bảo vệ các giá trị văn hóa, sức khỏe con người, môi trường, hoặc để ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại
[4]. Ngoài ra, nếu một quốc gia tiến hành các hoạt động chống lại độc lập, chủ quyền của Việt Nam, thì nguyên tắc này cũng sẽ không được áp dụng [4].Lời khuyên cho nhà đầu tư
Để xác định chính xác liệu Anh K.L.T có được hưởng các ưu đãi tương tự như nhà đầu tư Hàn Quốc hay không, cần xem xét các yếu tố sau:
Nếu các điều kiện đầu tư là tương tự và Singapore có cam kết MFN với Việt Nam trong lĩnh vực đầu tư, Anh K.L.T hoàn toàn có quyền yêu cầu được hưởng các ưu đãi không kém thuận lợi hơn so với nhà đầu tư Hàn Quốc. Anh nên tham khảo ý kiến luật sư chuyên về đầu tư để được tư vấn cụ thể hơn về các cam kết quốc tế và quy định pháp luật hiện hành áp dụng cho trường hợp của mình.