Định nghĩa Thân nhân trong Luật Bảo hiểm xã hội
“Chào luật sư, tôi là chị M. ở Hà Nội. Bố tôi vừa mất tháng trước, bố tôi có tham gia bảo hiểm xã hội. Giờ tôi muốn làm thủ tục để nhận các chế độ tử tuất cho bố nhưng không biết mình có được coi là **thân nhân** của bố để làm thủ tục không? Tôi là con ruột duy nhất của ông.”
Trả lời
Khái niệm "Thân nhân" theo Luật Bảo hiểm xã hội
Chào chị M., trường hợp của chị hoàn toàn có cơ sở để thực hiện các thủ tục liên quan đến chế độ bảo hiểm xã hội của bố chị. Theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, cụ thể là Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi 2025, thuật ngữ "thân nhân" được định nghĩa rất rõ ràng để xác định các đối tượng có quyền và nghĩa vụ liên quan đến bảo hiểm xã hội
[1], [2].Thân nhân bao gồm:
* Con đẻ, con nuôi; * Vợ hoặc chồng; * Cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi; * Cha vợ hoặc cha chồng, mẹ vợ hoặc mẹ chồng của người tham gia bảo hiểm xã hội; * Hoặc thành viên khác trong gia đình mà người tham gia bảo hiểm xã hội đang có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình.
Trường hợp của chị M. và quyền lợi liên quan
Dựa trên định nghĩa trên, chị M., với tư cách là con đẻ của người tham gia bảo hiểm xã hội (bố chị), hoàn toàn được xác định là thân nhân của bố chị theo quy định của pháp luật. Điều này có nghĩa là chị có đầy đủ quyền để thực hiện các thủ tục liên quan đến chế độ bảo hiểm xã hội của bố chị, bao gồm cả việc đề nghị hưởng các chế độ tử tuất nếu bố chị đủ điều kiện.
Ví dụ, trong các trường hợp cụ thể về việc giải quyết chế độ trợ cấp khi người tham gia bảo hiểm xã hội từ trần, thân nhân là người có quyền nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp. Điều này được thể hiện rõ trong các văn bản hướng dẫn như Nghị định số 14/2020/NĐ-CP, quy định rằng hồ sơ giải quyết hưởng chế độ trợ cấp đối với nhà giáo từ trần sẽ bao gồm "Tờ khai đề nghị hưởng trợ cấp của thân nhân"
[3].Các đối tượng khác được xem là thân nhân
Ngoài con đẻ như trường hợp của chị, các đối tượng khác như vợ/chồng, cha mẹ ruột/nuôi, cha mẹ vợ/chồng cũng được xem là thân nhân và có thể có quyền, nghĩa vụ tương tự trong các trường hợp cụ thể liên quan đến bảo hiểm xã hội của người đã khuất hoặc người đang tham gia bảo hiểm xã hội. Việc xác định đúng thân nhân là rất quan trọng để đảm bảo quyền lợi chính đáng cho các thành viên trong gia đình người tham gia bảo hiểm xã hội.