Đầu tư gián tiếp nước ngoài vào Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ chuyên sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây, có một Việt kiều ở Mỹ ngỏ ý muốn mua cổ phần công ty tôi để đầu tư, nhưng anh ấy nói là chỉ muốn góp vốn chứ không tham gia điều hành. Tôi đang thắc mắc liệu trường hợp này có được coi là đầu tư gián tiếp nước ngoài không và công ty tôi cần lưu ý những quy định gì về pháp lý để đảm bảo tuân thủ?”
Trả lời
Trường hợp của chị H.T.L, việc một Việt kiều ở Mỹ mua cổ phần công ty chị mà không trực tiếp tham gia quản lý hoạt động đầu tư tại Việt Nam, về cơ bản, được xác định là đầu tư gián tiếp nước ngoài vào Việt Nam.
Định nghĩa Đầu tư gián tiếp nước ngoài
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 20 của Nghị định số 16/2014/NĐ-CP về quản lý cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam, đầu tư gián tiếp nước ngoài vào Việt Nam là việc người không cư trú đầu tư vào Việt Nam thông qua việc mua bán chứng khoán, các giấy tờ có giá khác, góp vốn, mua cổ phần với người cư trú và thông qua các quỹ đầu tư chứng khoán, các định chế tài chính trung gian khác theo quy định của pháp luật mà không trực tiếp tham gia quản lý hoạt động đầu tư tại Việt Nam
[1].Trong trường hợp của chị, Việt kiều ở Mỹ được xem là người không cư trú theo quy định của pháp luật Việt Nam. Việc người này mua cổ phần công ty chị (là hình thức góp vốn/mua cổ phần) và không tham gia điều hành phù hợp với định nghĩa về đầu tư gián tiếp.
Các quy định pháp lý cần lưu ý
Khi tiếp nhận nguồn vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài này, công ty chị cần tuân thủ các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động ngoại hối và đầu tư. Hoạt động ngoại hối nói chung phải tuân theo quy định tại Pháp lệnh Ngoại hối và các quy định khác của pháp luật có liên quan
[2]. Nhà nước Việt Nam thực hiện chính sách quản lý ngoại hối nhằm tạo điều kiện thuận lợi và bảo đảm lợi ích hợp pháp cho tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động ngoại hối, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế [3].Cụ thể, công ty chị cần thực hiện các thủ tục sau:
* Mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp: Nhà đầu tư nước ngoài (Việt kiều) phải mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp bằng đồng Việt Nam tại một ngân hàng được phép hoạt động tại Việt Nam để thực hiện các giao dịch liên quan đến đầu tư gián tiếp. * Thực hiện giao dịch qua tài khoản: Mọi giao dịch chuyển tiền đầu tư, nhận lợi nhuận, chuyển nhượng vốn, rút vốn... đều phải được thực hiện thông qua tài khoản này. * Báo cáo và kê khai: Đảm bảo việc báo cáo và kê khai thông tin liên quan đến hoạt động đầu tư theo yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan quản lý khác. * Tuân thủ quy định về tỷ lệ sở hữu: Đảm bảo tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài không vượt quá giới hạn quy định đối với ngành nghề kinh doanh của công ty chị (nếu có).
Công ty chị nên tham khảo ý kiến của ngân hàng thương mại nơi mở tài khoản hoặc chuyên gia tư vấn pháp lý để đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định và thủ tục pháp lý hiện hành.