Chứng quyền có bảo đảm
“Chị L.T.M, một tiểu thương ở Quận 1, TP.HCM, gần đây có nghe bạn bè nói về 'chứng quyền có bảo đảm' như một cách đầu tư mới, có vẻ hấp dẫn nhưng chị chưa hiểu rõ lắm. Chị đang muốn tìm hiểu xem loại hình này có phù hợp với người mới tham gia thị trường như chị không, rủi ro và lợi ích ra sao, và cần lưu ý gì để không bị mất tiền oan, nhất là khi chị chỉ có một khoản vốn nhỏ tích góp được.”
Trả lời
Chứng quyền có bảo đảm là gì?
Chứng quyền có bảo đảm (Covered Warrant – CW) là một loại chứng khoán phái sinh do công ty chứng khoán phát hành, có tài sản bảo đảm. Về cơ bản, nó mang lại cho người sở hữu quyền, nhưng không phải nghĩa vụ, để mua (chứng quyền mua) hoặc bán (chứng quyền bán) một lượng chứng khoán cơ sở (ví dụ: cổ phiếu của một công ty niêm yết) tại một mức giá xác định trước (giá thực hiện) vào hoặc trước một ngày cụ thể (ngày đáo hạn). Hoặc, người sở hữu có thể nhận được khoản tiền chênh lệch giữa giá thực hiện và giá chứng khoán cơ sở tại thời điểm thực hiện nếu có lãi.
Đây là một sản phẩm tài chính cho phép nhà đầu tư tham gia vào xu hướng tăng hoặc giảm của một cổ phiếu cơ sở với một số vốn nhỏ hơn nhiều so với việc mua trực tiếp cổ phiếu đó. Công ty chứng khoán phát hành CW phải tuân thủ các quy định về niêm yết theo hướng dẫn của Bộ Tài chính
[1].Lợi ích và rủi ro cần biết
Lợi ích:
* Đòn bẩy cao: CW cho phép nhà đầu tư kiếm được lợi nhuận lớn hơn so với mức đầu tư ban đầu nếu thị trường đi đúng hướng dự đoán, do tỷ lệ đòn bẩy cao. * Chi phí thấp: Giá mua một CW thường thấp hơn nhiều so với việc mua một cổ phiếu cơ sở. * Rủi ro giới hạn (đối với người mua): Mức thua lỗ tối đa của nhà đầu tư khi mua CW chỉ là số tiền đã bỏ ra để mua CW đó.
Rủi ro:
* Rủi ro thời gian: Giá trị của CW bị ảnh hưởng bởi yếu tố thời gian (time decay). Khi đến gần ngày đáo hạn, giá trị CW sẽ giảm nhanh chóng nếu chứng khoán cơ sở không đạt được mức giá kỳ vọng. * Biến động giá chứng khoán cơ sở: Giá CW nhạy cảm với biến động của chứng khoán cơ sở. Nếu chứng khoán cơ sở không diễn biến như kỳ vọng, nhà đầu tư có thể mất toàn bộ số tiền đầu tư. * Rủi ro thanh khoản: Một số CW có thể có thanh khoản thấp trên thị trường thứ cấp, khiến việc mua bán khó khăn. * Rủi ro từ tổ chức phát hành: CW do các công ty chứng khoán phát hành, vì vậy tồn tại rủi ro từ năng lực tài chính và uy tín của tổ chức này.
Khung pháp lý và khuyến nghị
Việc niêm yết và giao dịch chứng quyền có bảo đảm được Bộ Tài chính hướng dẫn cụ thể tại Thông tư sửa đổi Thông tư số 59/2025/TT-BTC (VBHN). Theo Điều 55 của Thông tư này, chứng quyền có bảo đảm do công ty chứng khoán phát hành thuộc đối tượng được Bộ Tài chính hướng dẫn niêm yết trên Sở Giao dịch chứng khoán
[1]. Điều này đảm bảo rằng CW là một sản phẩm được quản lý chặt chẽ trong khuôn khổ pháp luật. Các hoạt động liên quan đến quản lý nhà nước và kinh tế vĩ mô cũng luôn được các cơ quan chức năng, ví dụ như Quốc hội, Đảng Cộng sản Việt Nam, theo dõi sát sao để đảm bảo sự ổn định chung của thị trường và đất nước[2], [3].Khuyến nghị cho chị L.T.M:
Với vị thế là một tiểu thương và là người mới tìm hiểu về đầu tư, chị nên hết sức thận trọng với chứng quyền có bảo đảm. Mặc dù có khả năng sinh lời cao, nhưng CW cũng đi kèm với rủi ro lớn và sự phức tạp nhất định, đặc biệt là yếu tố thời gian và đòn bẩy. Nếu thị trường đi ngược lại dự đoán, chị có thể mất toàn bộ số vốn đã đầu tư vào CW trong thời gian ngắn.
Lời khuyên là chị nên dành thời gian tìm hiểu kỹ lưỡng về cơ chế hoạt động, các yếu tố ảnh hưởng đến giá CW, và đánh giá mức độ chấp nhận rủi ro của bản thân. Chị có thể bắt đầu bằng việc tìm hiểu các kênh đầu tư ít rủi ro hơn hoặc tham gia các khóa học về chứng khoán trước khi cân nhắc đến các sản phẩm phái sinh như CW. Nếu quyết định tham gia, hãy bắt đầu với một số vốn rất nhỏ và coi đó là khoản học phí để làm quen với thị trường.