Chính sách giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào luật sư, tôi là cán bộ dân số ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Gần đây, chúng tôi nhận thấy tỷ lệ sinh con trai đang cao hơn nhiều so với con gái, có dấu hiệu mất cân bằng giới tính khi sinh. Tôi muốn biết pháp luật quy định thế nào về vấn đề này và trách nhiệm của địa phương chúng tôi là gì để giảm thiểu tình trạng này?”
Trả lời
Khái niệm và tầm quan trọng của việc giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh
Chào Anh N.V.H, vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh mà anh đề cập là một thách thức lớn đối với công tác dân số, khi tỷ số giới tính khi sinh nằm ngoài khoảng cân bằng tự nhiên. Tình trạng này có thể dẫn đến nhiều hệ lụy xã hội nghiêm trọng trong tương lai, ảnh hưởng đến cấu trúc dân số, hôn nhân và gia đình. Do đó, việc giảm thiểu tình trạng này là một trong những mục tiêu quan trọng của chính sách dân số quốc gia.
Quy định pháp luật về giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh
Pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể nhằm mục tiêu giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh. Cụ thể, theo phạm vi điều chỉnh của pháp luật, việc “giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh” là một trong những nội dung được quy định, bên cạnh các hoạt động như truyền thông, vận động, giáo dục về dân số, duy trì mức sinh thay thế và nâng cao chất lượng dân số
[1].Ngoài ra, chính sách của Nhà nước về dân số cũng đã xác định rõ rằng dân số là yếu tố quan trọng hàng đầu của sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Việc thực hiện chính sách dân số và phát triển thông qua các biện pháp “giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh” là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, gắn liền với mục tiêu xây dựng đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc
[3]. Điều này cho thấy sự quan tâm và định hướng rõ ràng của Nhà nước trong việc giải quyết vấn đề này.Trách nhiệm của địa phương và các bên liên quan
Để thực hiện công tác dân số nói chung và giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh nói riêng, pháp luật cũng đã quy định các nguyên tắc quan trọng. Trong đó, có nguyên tắc bảo đảm sự chủ động, tự nguyện, bình đẳng và đề cao trách nhiệm của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng, gia đình trong việc thực hiện công tác dân số
[2]. Điều này ngụ ý rằng các cơ quan, tổ chức ở địa phương như huyện Bình Chánh cần chủ động triển khai các hoạt động để khuyến khích sự tham gia của cộng đồng.Đặc biệt, nguyên tắc lồng ghép các yếu tố dân số vào xây dựng và triển khai thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, từng khu vực, từng vùng, từng ngành, từng địa phương và từng tổ chức cũng là một điểm cần lưu ý
[2]. Điều này có nghĩa là chính quyền địa phương, bao gồm cả cán bộ dân số như anh, có trách nhiệm phải tích hợp các giải pháp nhằm giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh vào các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của huyện. Các biện pháp có thể bao gồm tăng cường truyền thông, giáo dục về bình đẳng giới, nâng cao nhận thức về giá trị của con gái, và kiểm soát chặt chẽ các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi trái pháp luật.