Bảo vệ và phát huy giá trị Di tích lịch sử - văn hóa

Trả lời

1. Xác định Di tích lịch sử - văn hóa và quyền lợi của chủ sở hữu đất

Chào Ông T.V.H,

Trường hợp gia đình ông phát hiện cấu trúc đá cổ dưới lòng đất là một tình huống thường gặp khi phát triển hoặc cải tạo đất. Để xác định liệu cấu trúc này có phải là di tích lịch sử - văn hóa hay không, cần dựa trên định nghĩa pháp lý. Theo quy định, di tích lịch sử - văn hóa là công trình kiến trúc, nghệ thuật, cụm công trình xây dựng, địa điểm, di chỉ khảo cổ hoặc cấu trúc có tính chất khảo cổ học; di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc công trình, cụm công trình, địa điểm, di chỉ hoặc cấu trúc đó, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học.

Nếu cấu trúc được xác định là di tích, điều này không có nghĩa là gia đình ông phải "giao đất" ngay lập tức. Pháp luật về di sản văn hóa luôn khuyến khích việc bảo tồn tại chỗ và sự tham gia của cộng đồng, chủ sở hữu. Tuy nhiên, việc quản lý và bảo vệ di tích sẽ phải tuân thủ các quy định pháp luật để đảm bảo giá trị của di tích được giữ gìn. Các cơ quan chức năng sẽ tiến hành khảo sát, đánh giá và xếp hạng di tích nếu cần thiết. Quyết định của Quốc hội về các vấn đề quan trọng của đất nước, bao gồm cả việc bảo tồn di sản, là nền tảng cho các quy định này ^[2].

2. Hỗ trợ từ Nhà nước trong bảo tồn di tích

Đối với lo ngại về kinh phí bảo tồn, pháp luật hiện hành có quy định rõ ràng về việc Nhà nước hỗ trợ cho hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa. Cụ thể, ngân sách nhà nước sẽ chi cho các nhiệm vụ như nghiên cứu, sưu tầm, tư liệu hóa, lập hồ sơ khoa học, xếp hạng di sản văn hóa; thực hiện các biện pháp, chương trình, dự án quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa; khoanh vùng cắm mốc khu vực bảo vệ di tích; bảo quản, phục hồi, duy tu, bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa, phục chế, tu sửa cấp thiết di tích lịch sử - văn hóa ^[1].

Điều này có nghĩa là nếu cấu trúc được công nhận là di tích, gia đình ông hoàn toàn có thể nhận được sự hỗ trợ từ Nhà nước về mặt kỹ thuật, chuyên môn và cả kinh phí để bảo tồn. Ông nên liên hệ với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoặc chính quyền địa phương để báo cáo phát hiện và được hướng dẫn cụ thể về quy trình xác định, xếp hạng và các chính sách hỗ trợ liên quan. Các cơ quan nhà nước, bao gồm cả các cơ quan tài chính, có trách nhiệm phối hợp trong việc quản lý và phân bổ nguồn lực để thực hiện các nhiệm vụ này, đảm bảo sự phát triển bền vững và bảo tồn các giá trị văn hóa ^[3].

Việc phát hiện di tích trên đất nhà mình là một điều may mắn, góp phần làm giàu thêm kho tàng di sản của đất nước. Gia đình ông sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc gìn giữ và phát huy giá trị của di tích này.