Bảo hộ tên thương mại
“Tôi là Anh N.V.A, đang ở Đà Nẵng và chuẩn bị mở một quán cà phê nhỏ. Tôi đã nghĩ ra một cái tên rất hay cho quán nhưng lại không rõ về quy định pháp luật. Tôi nghe nói có 'tên thương mại' nhưng không biết nó khác gì tên doanh nghiệp và làm sao để bảo vệ nó. Nếu có quán khác ở gần dùng tên tương tự thì tôi phải làm sao?”
Trả lời
Chào Anh N.V.A,
Vấn đề về đặt tên và bảo vệ tên cho quán cà phê của anh là một mối quan tâm rất chính đáng. Trong kinh doanh, tên thương mại đóng vai trò quan trọng trong việc tạo dựng thương hiệu và phân biệt cơ sở của anh với các đối thủ cạnh tranh.
Tên thương mại và Tên doanh nghiệp: Khác biệt cơ bản
Trước hết, cần phân biệt rõ giữa tên thương mại và tên doanh nghiệp. Tên doanh nghiệp là tên chính thức được ghi nhận trên giấy phép đăng ký kinh doanh của anh, ví dụ như "Công ty TNHH Cà phê Bình Minh" hoặc "Doanh nghiệp tư nhân Quán Cà phê Sương Mai". Tên doanh nghiệp được quy định bởi Luật Doanh nghiệp sửa đổi 2022, là văn bản điều chỉnh về việc thành lập, tổ chức quản lý doanh nghiệp
[1].Trong khi đó, tên thương mại là tên gọi của tổ chức, cá nhân dùng trong hoạt động kinh doanh để phân biệt chủ thể kinh doanh mang tên gọi đó với chủ thể kinh doanh khác trong cùng lĩnh vực và khu vực kinh doanh. Ví dụ, quán của anh có thể đăng ký tên doanh nghiệp là "Công ty TNHH Dịch vụ Ăn uống Bình Minh", nhưng tên thương mại mà anh sử dụng và quảng bá là "Cà phê Sương Mai". Tên thương mại không nhất thiết phải trùng với tên doanh nghiệp và nó được bảo hộ dựa trên việc sử dụng thực tế.
Bảo hộ tên thương mại: Không cần đăng ký?
Một điểm đặc biệt của tên thương mại là nó được bảo hộ dựa trên nguyên tắc sử dụng, chứ không cần phải đăng ký tại cơ quan nhà nước như nhãn hiệu. Điều này có nghĩa là quyền đối với tên thương mại phát sinh kể từ khi tên đó được sử dụng hợp pháp và rộng rãi để phân biệt hoạt động kinh doanh của anh. Nghị định số 54/2000/NĐ-CP đã quy định chi tiết việc bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp đối với tên thương mại và các đối tượng khác
[2].Để tên thương mại của anh được bảo hộ, tên đó phải đáp ứng các điều kiện sau: * Có khả năng phân biệt chủ thể kinh doanh mang tên đó với chủ thể kinh doanh khác trong cùng lĩnh vực và khu vực kinh doanh. * Không trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với tên thương mại của người khác đã được sử dụng trước đó. * Không vi phạm các quy định về đạo đức xã hội, trật tự công cộng.
Khi nào tên thương mại được bảo hộ và xử lý vi phạm
Quyền đối với tên thương mại của anh sẽ được bảo hộ khi tên đó được sử dụng một cách hợp pháp trong hoạt động kinh doanh và đã tạo được sự nhận biết nhất định trong công chúng. Việc sử dụng hợp pháp bao gồm việc ghi tên trên biển hiệu, bao bì sản phẩm, hóa đơn, tài liệu giao dịch, quảng cáo, v.v. Càng sử dụng rộng rãi và lâu dài, khả năng bảo hộ của tên thương mại càng mạnh mẽ.
Luật pháp cũng quy định về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong các hoạt động liên quan đến kinh doanh, bao gồm cả việc bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp
[3]. Nếu có quán cà phê khác ở gần sử dụng tên tương tự đến mức gây nhầm lẫn, anh có quyền yêu cầu họ chấm dứt hành vi vi phạm. Đây được xem là hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến sở hữu công nghiệp. Anh có thể thu thập các bằng chứng về việc sử dụng tên của mình trước (ví dụ: hóa đơn, hợp đồng quảng cáo, hình ảnh quán, giấy phép kinh doanh) để chứng minh quyền ưu tiên. Sau đó, anh có thể gửi văn bản yêu cầu chấm dứt vi phạm hoặc khởi kiện tại tòa án hoặc yêu cầu cơ quan quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ xử lý.Việc lựa chọn một tên thương mại độc đáo và sử dụng nó một cách nhất quán sẽ giúp anh xây dựng thương hiệu vững chắc và bảo vệ quyền lợi của mình trong kinh doanh.