Bảo đảm thực hiện hợp đồng trong đấu thầu
“Anh P.V.T, giám đốc một công ty xây dựng nhỏ ở Quận 12, TP. Hồ Chí Minh, vừa trúng thầu một dự án nhỏ nhưng đang lo lắng về việc thực hiện hợp đồng. Anh nghe nói về "bảo đảm thực hiện hợp đồng" và không biết nếu công ty anh có rủi ro không hoàn thành đúng tiến độ thì khoản bảo đảm này sẽ bị xử lý thế nào. Liệu có cách nào để giảm thiểu rủi ro này không?”
Trả lời
Bảo đảm thực hiện hợp đồng là gì?
Bảo đảm thực hiện hợp đồng là một cơ chế pháp lý quan trọng nhằm đảm bảo rằng nhà thầu hoặc nhà đầu tư sẽ thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ đã cam kết trong hợp đồng. Theo quy định tại Luật số 05/VBHN-VPQH (VBHN) năm 2015
[1], [2], [3], đây là việc nhà thầu, nhà đầu tư thực hiện một trong các biện pháp như đặt cọc, ký quỹ hoặc nộp thư bảo lãnh để đảm bảo trách nhiệm của mình. Mục đích chính của biện pháp này là bảo vệ quyền lợi của bên giao thầu hoặc chủ đầu tư, hạn chế rủi ro khi nhà thầu không hoàn thành công việc hoặc vi phạm các điều khoản hợp đồng.Các hình thức bảo đảm phổ biến
Có ba hình thức chính mà nhà thầu hoặc nhà đầu tư có thể lựa chọn để thực hiện nghĩa vụ bảo đảm thực hiện hợp đồng:
* Đặt cọc: Đây là việc bên có nghĩa vụ (nhà thầu/nhà đầu tư) chuyển giao một khoản tiền hoặc tài sản có giá trị cho bên có quyền (bên giao thầu/chủ đầu tư) trong một thời hạn nhất định để đảm bảo việc giao kết hoặc thực hiện hợp đồng. Nếu hợp đồng được thực hiện, khoản đặt cọc sẽ được trả lại hoặc trừ vào nghĩa vụ thanh toán. * Ký quỹ: Tương tự như đặt cọc, nhưng khoản tiền hoặc tài sản được gửi vào một tài khoản phong tỏa tại ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng theo thỏa thuận. Khoản ký quỹ này chỉ được giải tỏa khi nghĩa vụ hợp đồng đã được hoàn thành hoặc theo các điều kiện đã thỏa thuận. * Nộp thư bảo lãnh của tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài: Đây là hình thức phổ biến và được nhiều nhà thầu lựa chọn. Ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng sẽ phát hành một thư bảo lãnh, cam kết sẽ thanh toán một khoản tiền nhất định cho bên giao thầu/chủ đầu tư nếu nhà thầu vi phạm nghĩa vụ hợp đồng. Hình thức này giúp nhà thầu không phải phong tỏa một lượng vốn lớn.
Xử lý khi vi phạm hợp đồng và cách giảm thiểu rủi ro
Trong trường hợp công ty của Anh P.V.T không hoàn thành đúng tiến độ hoặc vi phạm các điều khoản khác của hợp đồng, khoản bảo đảm thực hiện hợp đồng sẽ được sử dụng để bồi thường thiệt hại cho bên giao thầu. Cụ thể:
* Nếu là đặt cọc hoặc ký quỹ: Bên giao thầu có quyền giữ lại khoản tiền đặt cọc hoặc yêu cầu ngân hàng trích từ khoản ký quỹ để bù đắp thiệt hại. * Nếu là thư bảo lãnh: Bên giao thầu sẽ yêu cầu ngân hàng phát hành thư bảo lãnh thanh toán khoản tiền đã cam kết trong thư bảo lãnh. Sau đó, ngân hàng sẽ yêu cầu công ty của Anh P.V.T hoàn trả khoản tiền này.
Để giảm thiểu rủi ro, công ty của Anh P.V.T cần: